Radiohead’in 25 Sırrı

Çok sevdiğiniz bu grubun sıra dışı elemanları neleri sever biliyor musunuz? Radiohead için dünyanın en önemli şeyi “kozmik bir şaka” olarak gördükleri rock’n roll. Hayatlarına ilişkin en önemli ipuçlarına da bazen depresif, bazen mütevazı ama kesinlikle kışkırtıcı şarkılarında rastlanıyor.

1. Radiohead takipte

“Sakınmak”, “yapmak”, “göz”, “normal”, “sakin”, “ilk”, “taş”, “alarm”… Bu kelimeler, Radiohead’in resmi sitesindeki “Scrapbook” bülümüne girdiğinizde önünüze diziliyor. Üzerini tıkladığınızda karşınıza birtakım çizimler/ grafikler geliyor. Radiohead, bu çizimler ve tıkladığınız “cookie”lerle hakkınızda bilgi almaya çalışıyor: Bu siteye ne sıklıkla giriyorsunuz, nerelerde takılıyorsunuz, nereleri takip ediyorsunuz… Sitede, “Biz bu bilgileri satmak niyetinde değiliz, bu çok saçma olur. Sadece neler yaptığınızı öğrenmek istiyoruz” diye de bir açıklama var.

2. Davetli olmadıkları parti

OK Computer ‘ın başarısının ardından verdikleri bir röportajda Thom Yorke, Brit Pop’la ilgili şu yorumu yapıyordu: “Brit Pop, bizim davetli olmadığımız bir partiydi. Şimdi biz parti vermiyoruz, dolayısıyla kimse davetli değil.”

3. Yardım için koştu

Radiohead’in bateristi Phil Selway, bir dönem yardım için gönüllü olarak çeşitli organizasyonlarda çalıştı. Hatta kendisinin bir de rekoru var. 14 nisan 2002 tarihinde kimsesizler için düzenlenen Londra Maratonu’nu dört saat 30 dakika tamamlayıp, 21 bin 242 sterlin topladı.

4. Depresif müzik mi? Boşversene!

Radiohead için söylenen “depresif rock” sıfatı grubu zerre kadar ilgilendirmiyor. “Bunu duyunca ‘Hımm enteresanmış’ diyor ve hemen unutuyorum. ‘Depresif’ burada biraz da ‘kafa ütülemek’ anlopps geliyor. ‘Depresif’ olan şey bir b.ka benzemez. Bu oda spreylerine benziyor, hani şu içlerinde küçük zehirler olan spreyler!” yorumu yapıyor, Thom.

5. Dev dalgaları tutan “Eraser“

Thom Yorke’un solo albümü “The Eraser”, Yorke’un küresel ısınmaya bakış açısını da yansıtıyor. Albümün kapağındaki dalgalara hükmetmeye çalışan figür konsepti, eski bir efsaneden yola çıkarak hazırlanmış. Efsaneye göre 995 doğumlu Danimarkalı Kral Knut, kendisine Tanrı muamelesi yapan yalakalarından bıkınca çareyi onlara bir ders vermekte bulur. Birlikte deniz kenarına giderler. Yanındakiler kendisinin dalgalara bile hükmedebileceğini söylemektedir. Oysa Kral Knut, geri çekil emrini verdikçe dalgalar daha fazla üzerine gelmektedir. Zaten amacı da kralların gücünün de sınırlı olduğunu göstermektir.

6. Meslek erbabı rock grubu

Babası boksör olduğu için, Thom da küçüklüğünde epey bir boks maçı yapmış. Sonra bir akıl hatanesinde çalışmış. Pazarlamacılık ve Dj’lik yapmışlığı da var. Uyurgezer olan Ed ise fotoğrafçı asistanlığı ve garsonluk yapmış.

7. “Mutlu olsam reklamlarda oynarım”

“İnsanlar bazen bana mutlu olup olmadığımı soruyor. Eğer mutlu olsaydım lanet olası bir araba reklamında oynuyor olurdum” diyor, Thom: “Pek çok insan mutlu olduklarını düşünüyor ve o sıkıcı yaşamlarını her gün aynı şeyleri yaparak geçiriyorlar. Ve günün birinde uyanıp henüz hiçbir şey yapmamış olduklarını anlıyorlar. Gündelik yaşamın iniş çıkışlarını reddetmektense onları göğüslemeyi tercih ederim.”

8. Can sıkıntısına birebir!

Radiohead müziğe “sıkıntıdan” başladı. “Bir tarafta gözlerini yalnızca kendi ayakkabılarına diken gruplar, diğer tarafta ise elektronik dans müziği vardı ve her şey son derece can sıkıcıydı” diyor Yorke.

9. Hawiking’den seçmeler

1997 yılının bombası, yüzyılın albümlerinden “OK Computer”ın yedinci şarkısı ”Fitter Happier” da profesör Stephen Hawking’in sesi sample olarak kullanılmış. Benzer bir şekilde, albümün bir diğer bombası “Paranoid Android”in mikslenmiş versiyonun nakaratında da Hawking’in sesini duyabilirsiniz.

10. İnsanlar Budizmi yeni bir palto gibi deniyor

Thom, Budizm konusunda “utanmaz bir amatör” olduğunu söylüyor. Garip bulduğu şey insanların Budizm’i algılama şekli. “Birçok insan Budizm’i sanki yeni bir palto gibi deniyor, birkaç hafta üzerinde onunla yürüyor ve daha sonra çıkarıyor” diyor.

11. Creep’ten geriye ne kaldı?

1993 yılı albümleri “Pablo Honey”den çıkan ve Billboard Rock listesinde 2 numara olan “Creep” öyle evrensel, öyle mükemmel bir şarkıydı ki, Radiohead’in tüm enerjisini emdi ve geriye yalnızca grubun kendisi kaldı. En azından grup üyeleri böyle düşünüyor. Çünkü Radiohead “Creep”i hiçbir zaman önemsememiş, bu şarkıyı başka bir şarkıya ısınmak için bestelemişlerdi. Hatta Thom şarkısının sözlerini berbat buluyor.

12. Bono da bir Radiohead hayranı

İlk zamanlarda “yeni U2” olarak adlandırılıyorlardı. Thom Yorke, “Bono kendini bir fanatik olarak tanımlıyor. O aynı zamanda bir pragmatist. Düşünün, bir melek kendi şeytanları hakkında şarkı söylüyor” diyor. Bono da buna katılıyor, “Thom’un yorumuna katılıyorum, ben ikilikten (duality) yanayım. Ayrıca Radiohead çok sağlam çalıyor. Thom’un sesi kırılgan ve olağanüstü. Radiohead kutsal bir müzik yapıyor” diyor.

13. Thom’un en sinir olduğu anısı

Thom Yorke’un geçmişinde en sinir olduğu şeylerden biri de sadece erkeklerin gidebildiği bir okulda okumuş olması. “Bir şeyler yapmak istiyorsunuz ama olmuyor. Tek cinayet okulları insana inanılmaz zarar veriyor ve bunu atlatması çok güç oluyor” diyor. Thom, partilere gitmek, kızlarla tanışmak istiyormuş ama hem okulun üzerinde kurduğu baskı, hem de aşağılık psikolojisi nedeniyle bunu hiç gerçekleştirememiş.

14. Korsan gözlüklü Thom

Bilindiği gibi Thom Yorke, göz tembelliği olarak da bilinen “amblyopi” hastası. Bazen korsan gözlüğüyle okula gidiyormuş ve arkadaşları arasında olay konusu olmuş. Ona semender (salamander) diyorlarmış.

15. Brian May hayranı

Thom’un ilk gitarı, yedi yaşındayken aldığı bir doğum günü hediyesiydi. Hayattaki ilk idolu ise Qeen’den Brian May. 11 yaşındayken kurduğu grubun ismi sadece cuma günleri prova yapabildikleri için “On a Friday” idi.

16. Yorke’u sarsan ölüm

“The Eraser”daki en dikkat çekici şarkı hiç şüphesiz “Harrowdown Hill”. Silah düşmanı ve devlete bağlı çalışan bilimadamı Dr David Kelly’nin aydınlanmayan intiharından (ya da cinayetinden) çok etkilenen Yorke bu şarkıyı onun için yazdı. “Harrowdown Hill”, Kelly’nin cesedinin bulunduğu Oxfordshire ormanlarının ismi. Şarkının sözleri son derece etkileyici: “Hiç umulmadık bir anda seni de bulup dağıtacaklar/ Harrowdown tepesinde/ İşte orası benim boylu boyunca yatıyor olduğum yer/ Düştüm mü yoksa itildim mi asla bilemeyecekler…”

17. Sanatkar Thom

Radiohead’in albüm kapaklarında imzası bulunan Stanley Donwood ve Dr. Tchock’un “Paintings ETC” adlı çeşitli ülkelerde ziyarete açılan bir sergisi bulunuyor. Kendisi kabul etmese de Dr. Tchock’un Thom Yorke olduğu biliniyor.

18. Radiohead ve 9/11

Af örgütü ve Özgür Tibet gibi organizasyonlar için yardım konserleri veren grup, “Hail to The Thief” albümünü 11 Eylül sonrasında dünya üzerinde yalan söylenen ve suç ortaklığı yapan politikacılara adadı.

19. Aguilera’nın özel anlarındaki fon müziği

Grammy ödüllerinden en şaşırtıcı açıklama, Christina Aguilera’dan geldi. Ünlü pop yıldızı, kameralar karşısına geçip eşi Jordan Bratman ile sevişirken Radiohead dinlediğini açıkladı! “Kendi sesimi dinlerken o kadar analiz ediyorum ki, her şeyine kusur bulmaya çalışıyorum. Radiohead’den Thom Yorke bence bu gibi anlar için çok iyi! Yorke’unsa bu açıklama karşısında kafası karışmış: “İnsanlar Radiohead dinlerken nasıl seks yaptıklarını söylüyor. Buna şaşırıyorum. ‘Paranoid Android’ çalarken nasıl bir heyecan duyarsın ki?”

20. İlham kaynağı

Yorke, şarkılarının ilham kaynağının uykusuzluk olduğunu söylüyor.

21. Film müziği

Bugüne kadar 10’un üzerinde filmde grubun şarkıları kullanıldı. En son “Children of Man” ve “A Scanner Darkly” filmlerinde Radiohead şarkılarına rastlayabilirsiniz.

22. Ulaşım teması

Radiohead şarkılarının çoğu otomobiller ve ulaşım hakkında. Bu arada Thom Yorke, Fiat Punto otomobil kullanıyor.

23. Medya sevgisi

Thom Yorke’un, sık sık giydiği bir tişörtte Fransızca “Presse Ne Pas Avaler” yazıyor. Yani “Basının dediğini yemeyin” gibi bir şey. Yorke’un basınla ilgili düşüncelerini yansıtan bir slogan bu, “halk medyaya inanmamalı” diyor.

24. Gel gel sarışınım!

Aslen siyah saçlı olan Yorke, 13 yaşında saçlarını sarıya boyamaya başlamış.

25. Colin’in büyük hokkabaz sevgisi

“Creep” fırtınasından sonra basçı Colin, o yılın en büyük hitlerinden birinin Spin Doctors’un ünlü “Two Princes”ı olduğunu söylüyor ve gülüyor: “Bayılıyorum onlara!” Aslında bu hayranlık, grubun yün şapkalarından kaynaklanıyor. Çünkü Colin onları şapkalarla can havliyle sihir yapmaya çalışan hokkabazlara benzetiyor!

Sebla Koçan @ Billboard